دوره آموزشی «ظهور اگزیستانسیالیم: کی‌یرکه‌گور و نیچه»

ظهور اگزیستانسیالیم: کی‌یرکه‌گور و نیچه

منبع: شهرکتاب

 

عمدتاً سورن کی‌یرکه‌گور و فردریش ویلهلم نیچه را، علی‌رغم تفاوت‌های چشمگیرشان، بنیانگذاران فلسفۀ اگزیستانسیالیستی معرفی کرده‌اند. اما این دو متفکر خصلت دیگری نیز دارند که در زمانۀ خود بدان شهره بودند و توجیه‌کنندۀ کنار هم نهادن آنها در یک دورۀ آموزشی است: «ضدیت با هگل». نیمۀ دوم قرن نوزدهم دوران افول هگل‌گرایی و شیوع انتقادات تندوتیز علیه نظام هگلی بود. یکی از مکاتبی که از بطن این انتقادات سربرآورد «اگزیستانسیالیسم» نام گرفت که بعدها در نیمۀ اول قرن بیستم با چهره‌های شاخصی همچون هایدگر، سارتر و مرلوپونتی به اوج خود رسید.

دورۀ آموزشی «ظهور اگزیستانسیالیسم: کی‌یرکه‌گور و نیچه» به همین تلاقی میان «ضدیت با نظام هگلی» و ظهور پاره‌اندیشه‌های متفکرانی خواهد پرداخت که بعدها به بنیانگذاران اگزیستانسیالیسم شهرت یافتند. درنتیجه مرجعِ همیشه حاضرِ این دوره نیز هگل خواهد بود و بازخوانی و بازسازیِ اندیشۀ کی‌یرکه‌گور و نیچه تنها در پرتو ارتباط ایجابی یا سلبی‌شان با نظام هگلی صورت خواهد پذیرفت و در این راستا، تلاش خواهد شد تا شرحی غیرکلیشه‌ای و تاریخی-مفهومی از این دو متفکر ارائه شود.

در یک سو، سورن کی‌یرکه‌گور (1813-1855) فیلسوف دانمارکی قرار داشت که با انگیزۀ احیای رابطۀ انسان و خدا و تمرکز بر مفهوم «ایمان» کوشید تا نجات آن را در نقد دستاوردهای عقل مدرن، به ویژه فلسفۀ هگل، بجوید. در نتیجه این دورۀ آموزشی با تمرکز بر دو کتاب «ترس و لرز» و «بیماری به سوی مرگ»، به مفهوم کلیدیِ «ایمان» و «فردگرایی» نزد کی‌یر‌گه‌کور خواهد پرداخت و از این رهگذر، طرحی هرچند اجمالی بر اندیشه‌های او خواهد افکند.

و در سوی دیگر، فردریش ویلهلم نیچه (1844-1900) فیلسوف و متفکر بزرگ آلمانی قرار داشت که با انگیزه‌ای کاملا متفاوت، به نقد همان دستاوردهای عقل مدرن به طور اخص و متافیزیک غربی به طور اعم پرداخت. وی را نه تنها نخستین اگزیستانسیالیست، بلکه همچنین اولین «پست‌مدرن» یا آخرین «متافیزیسین» نیز نامیده‌اند. در این دوره، با تکیه بر سه اثر «تبارشناسی اخلاق»، «چنین گفت زرتشت» و «خواستِ قدرت» تلاش خواهد شد تا اولاً برخی از مفاهیم کلیدی اندیشۀ نیچه، از قبیل «اخلاق بردگان»، «قدرت»، «بازگشت جاودان»، «آری‌گویی»، «ابرانسان»، «نیهیلیسم» و ... مورد بررسی قرار گیرند و ثانیاً بتوان از این رهگذر، طرحی، هرچند به دلیل ماهیت نظام‌ستیزِ اندیشۀ نیچه، نامنسجم، از کلیت ایده‌های نیچه و نسبتشان با اخلاق، فلسفه (متافیزیک)، دین، ادبیات و فرهنگ ترسیم کرد؛ و نهایتاً از میراث نیچه و تاثیرش بر متفکران بعد از وی سخن گفت.

دوره‌ی «ظهور اگزیستانسیالیسم: کی‌یرکه‌گور و نیچه» با تدریس دکتر محمدمهدی اردبیلی در هفت جلسه، روزهای یکشنبه ساعت ۱۴ تا ۱۶ برگزار می‌شود. آغاز آن 4 مردادماه است. علاقه‌مندان به ثبت‌نام در این دوره‌ی آموزشی تا 29 تیرماه فرصت دارند در ساعات اداری به مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه‌ی سوم مراجعه کنند یا برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره‌های ۸۸۷۲۳۳۱۶ و ۸۸۷۱۷۴۵۸ تماس بگیرند.

/ 1 نظر / 63 بازدید
فرشته

سلام جناب اردبیلی نقدی را که آقای میرسپاسی در کتاب «تأملی در مدرنیته ایرانی» بر آرای هگل دارند، تأیید می کنید؟ منظورم مشخصا نقدی است که ایشان در فصل یک این کتاب در بند «هگل: استعماری کردن تاریخ» مطرح کرده اند. من چون تسلطی بر آرای هگل ندارم، بیشتر می خواهم بدانم مطالبی که از اندیشه هگل در خصوص طبیعت، جهان شرقی و غربی، تعریف های هگل از زمان و مکان و .. که در این نقد ارائه شده، با آرای هگل مطابقت دارد؟ ممنونم از این که وقت می گذارید و روشنگری می کنید.