رومانتیسم دانشجویی؛ امکان سیاست یا انفعال؟

کمیته دانشجویی انجمن علوم سیاسی ایران با مشارکت خانه اندیشمندان برگزار می کند
 
دقایق، ظرافت ها و چشم اندازهای
حیات دانشجویی در ایران امروز
با حضور:
             دکتر علی اصغر قاسمی
             کیانوش دلزنده
             مهدی رحمانی
             احسان زاهدی کیا
             محمد مهدی اردبیلی
 
زمان:یک شنبه، هفدهم آذر1392 ساعت:17- 19
مکان:خانه اندیشمندان علوم انسانی، خیابان استاد نجات الهی(ویلا) نبش ورشو
لینک خبر: http://www.ipsa.ir/content/7/اطلاع-رسانی/100/نشست-تخصصی-کمیته-دانشجویی
××××××××××××
طرح بحث من:

رومانتیسم دانشجویی؛ امکان سیاست یا انفعال؟

 

موقعیت دانشجو به دلیل جایگاهش در سازماندهی سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، و امکان فاصله‌گیری‌اش از نظم اشیاء، منحصربه‌فرد است. این موقعیت خاص، امکانات ویژه‌ای را در اختیار دانشجو قرار می‌دهد. علاوه براین، «دانشجو» فیگوری رومانتیک است، چرا که نسبت به تمام شاخص‌های اصلی رومانتیسم گشوده است (مانند عشق، آرمان‌گرایی، امید، ملال، جوانی، شورمندی، بی‌قیدی، تشنۀ قهرمان شدن، میل به آفرینش، عدم قطعیت آینده و ...). جنبش‌های دانشجویی نیز بهترین نمونه برای این شکل از رومانتیسم در ساحت امر سیاسی به شمار می‌روند. در نتیجه می‌توان با تحلیل وجوه رومانتیک جنبش دانشجویی و یافتن شاخص‌های مشترک میان دانشجویان و قهرمانان رومانتیک، به قرائتی تحلیلی از رفتار جریانات یا جنبش‌های دانشجویی دست یافت.

سیاست رهایی‌بخش، عملا از تمام قیدوبندهایی که می‌کوشند احاطه یا مصادره‌اش کنند، فراتر می‌رود. سیاست رهایی‌بخش نه از حیث نظری به رشتۀ آکادمیک علوم سیاسی محدود می‌شود و نه به لحاظ عملی به رفتار «سیاستمداران» و این یا آن «سیاست» مشخص. این سیاست ذاتاً مشروط به امکان آزادی است. حال مساله اینجاست که زمانی که تمام راه‌های سیاست‌ورزی مسدود است، تمام امکان‌های وضعیت وابسته به جبر برآمده از نظم اشیاء است و تمام آنچه فرد می‌کند منتج از جایگاهی است که سازمان سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به وی می‌بخشد، دانشجو دقیقا به دلیل فاصله‌گیری‌اش از این جایگاه و همچنین به دلیل غلبۀ وجوه رومانتیک بر رفتارش، به شدت مستعد امکان سیاست رهایی بخش است.

رومانتیسیم نقشی دوگانه را در نسبت دانشجو و سیاست ایفا می‌کند، از یک سو رمانتیسم به دلیل عصیان و شورمندی ذاتی‌اش و تلاش برای گسستن از نظم حاکم بر اشیاء، می‌تواند امکان سیاست را برای دانشجو به ارمغان آورد، اما از سوی دیگر، همین رومانتیسم، باز هم دقیقا به دلیل وجوه ذاتی رومانتیکش، می‌تواند به امتناع سیاست منجر شده و دانشجوی رومانتیک را به ساحت آرمانگرایی رویاپردازانه و در نتیجه انفعال شعارزده یا سرخوردگی یاس‌آور سوق دهد. به بیان دقیق‌تر همان گسست از واقعیت که سیاست را ممکن می‌سازد، می‌تواند به امتناع سیاست بیانجامد. اینکه جنبش دانشجویی در مقام یک فیگور رومانتیک به کدام ساحت سوق پیدا می‌کند، از پیش مشخص نیست، بلکه بستگی به عملکرد هر جنبش دانشجویی در مکان و زمان خاص خود دارد و در یک کلام، خصلتی «رخدادگونه» دارد. هرچند جنبش دانشجویی از واقعیت فاصله گرفته و به همین دلیل از توان خود در تاثیرگذاری بر واقعیت عینی کاسته است، اما همین امر در عین حال، وی را به یکی معدود سوژه‌های ممکن سیاستِ رهایی‌بخش و وارث نور امید بدل ساخته است.

/ 1 نظر / 6 بازدید
نیما

سلام متن جذاب و تأمل برانگیزی بود. به خصوص اشاره شما به فیگور رمانتیک دانشجو و پتانسیل رهائی بخشی دانشجو به واسطه جایگاه خاص اش برام جالب بود. متأسفانه امروز احساس می شود جنبش دانشجوئی و در کل دانشجوی معاصر در اثر مواجهه مکرر با تبلیغات دنیای کنونی از امر کلی و آرمانی غافل شده و در گستره ای تحمیل شده کار اندیشیدن را پی گرفته است