در حاشیه مدرنیته
آنجا که خطر هست قدرتی نجات‌بخش نیز خواهد بالید (هولدرلین)
نویسنده: محمدمهدی اردبیلی - سه‌شنبه ۱٩ دی ۱۳٩۱

 

این دوره می‌کوشد تا به بررسی تفصیلی مبحث خودآگاهی از کتاب پدیدارشناسی روح بپردازد و روایتی جامع را از سیر تکوین دیالکتیکی خودآگاهی هگلی، از نخستین دقایق آن یعنی اربابی و بردگی تا آخرین دقایق آن یعنی آگاهی ناشاد به دست دهد. جلسه نخست به مباحث مقدماتی، چگونگی شکل‌گیری خودآگاهی، بحث میل نزد هگل، نیاز خودآگاهی به بازشناخته شدن توسط دیگری و در نتیجه ورود روح هگلی به عرصه‌ی رابطه با دیگری اختصاص خواهد داشت. جلسه دوم به بحث نبرد دو خودآگاهی، ارباب و برده نزد هگل و ردپاها و نتایج این ایده نزد نظریه پردازان پساهگلی، از مارکس تا باتای و لکان، خواهد پرداخت. جلسه سوم به گذار از بردگی به رواقی‌گری‌ و کناره‌گیری خودآگاهی از جهان بیرون و جستجو کردن آزادی در درون خویش اختصاص دارد. این جلسه در نهایت به حد نهایی و غایی رواقی‌گری، یعنی شکاکیت سرخوشانه و نفی کننده‌ خواهد پرداخت و سیر تکوین آن را تا نابودی خودآگاهی شکاک دنبال خواهد کرد. جلسه آخر نیز به آگاهی سرخورده و سوگوار مسیحی خواهد پرداخت و با تکیه بر تجربه تاریخی قرون وسطی، نابسندگی آرمان مسیحیت و سرخوردگی انسان در یکی شدن با امر نامتناهی، بحث را با چگونگی مواجهۀ روح با یکی از تاریک‌ترین و رنج‌آورترین دوران‌های خویش و پناه بردنش به روشنای عقل به پایان خواهد برد.

 

منبع اصلی مورد نیاز دانشجویان:

  •       اردبیلی، محمدمهدی، 1390، آگاهی و خودآگاهی در پدیدارشناسی روح هگل، تهران: انتشارات روزبهان.

منابع فرعی جهت مطالعه‌ی بیشتر دانشجویان:

  1. شرمن، دیوید، 1390، خودآگاهی هگلی و پساساختارگرایان فرانسوی، ترجمه: محمدمهدی اردبیلی و پیام ذوقی، تهران: انتشارات رخدادنو.
  2. وال، ژان، 1387، ناخشنودی آگاهی در فلسفه‌ی هگل، ترجمه: باقر پرهام، تهران: انتشارات آگاه.
  3. هگل، 1368، خدایگان و بنده (با تفسیر الکساندر کوژو)، ترجمه: حمید عنایت، تهران: انتشارات خوارزمی.
... دکتر محمدمهدی اردبیلی ... نویسنده، مترجم و مدرس فلسفه
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :